Czym jest IP BOX?

Tak jak pisałem w jednym z poprzednich artykułów IP BOX to specjalne rozwiązanie podatkowe mające na celu wspieranie innowacji, które pozwalają na odprowadzanie podatku dochodowego w preferencyjnej wysokości 5%. Jednym z podstawowych warunków możliwości skorzystania z tego rozwiązania jest, o czym pisałem w innym artykule, to aby dochód został osiągnięty z kwalifikowanych źródeł przychodu, do których zalicza się między innymi autorskie prawa od programu komputerowego. Choć możliwość zastosowania tej preferencyjnej stawki należy uznać za korzystne – szczególnie dla startupów – rozwiązanie, które pozwoli na bardziej dynamiczny rozwój innowacji to jednak jej zastosowanie w praktyce budzi wiele kontrowersji, a jedną z nich jest kwestia wysokości zaliczek na podatek dochodowy, który powinni odprowadzać podatnicy zamierzający skorzystać z tego rozwiązania.

Mianowicie, powstaje zupełnie praktyczny problem, czy powinni oni odprowadzać zaliczki w „normalnej” wysokości to jest takiej, która wynikałaby uwzględniając normalne stawki podatkowe stosowane przez podatnika, czy też powinni oni stosować preferencyjną stawkę podatkową 5% także co do zaliczek.

Objaśnienia Ministerstwa Finansów dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej

Pierwsze poważne wątpliwości w tym zakresie pojawiły się wraz z opublikowaniem przez Ministerstwo Finansów objaśnień podatkowych z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczących preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej. Mianowicie, w opracowaniu tym w szczególności pojawiła się teza, że dochód z kwalifikowanych IP wykazuje się w zeznaniu podatkowym za rok, w którym został on osiągnięty. Oznacza to, że IP Box, podobnie jak ulga B+R, jest preferencją podatkową, z której można skorzystać po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu rocznym. Na tamten czas, choć stanowisko to wywołało wiele kontrowersji i problemów praktycznych sytuacja była klarowna – zaliczki na podatek winny być przez podatników korzystających z IP BOX odprowadzane w „normalnej” wysokości, a możliwość zastosowania preferencyjnej stawki podatkowej będzie możliwa dopiero w rozliczeniu rocznym.

Zmiana stanowiska w styczniu 2020 r.

Z początkiem 2020 roku pojawiła się jednak interpretacja indywidualna, która dotychczasowe stanowisko zmieniła. Mianowicie, w piśmie z dnia 9 stycznia 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0115-KDIT3.4011.445.2019.2.AD podkreślone zostało, że uzyskany dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej (autorskiego prawa do programu komputerowego wytworzonego przez podatnika od podstaw lub na skutek rozwoju lub ulepszenia programu istniejącego, co do którego podatnikowi przysługują autorskie prawa majątkowe), które stanowi utwór prawnie chroniony i zostało wytworzone w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, kwalifikuje się do dochodów z kwalifikowanego IP w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To oznacza, że Wnioskodawca może:

  1. w zeznaniu rocznym za 2019 r. rozliczyć dochód z ww. tytułu z uwzględnieniem stawki podatku dochodowego wynoszącej 5%, a następnie
  2. od początku roku 2020 odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od ww. dochodu z uwzględnieniem stawki podatku dochodowego wynoszącej 5%.

Zmiana stanowiska organów podatkowych już w lutym 2020 r.

Niestety, niespełna kilka dni później została wydana kolejna interpretacja podatkowa, której konkluzja jest zgoła odmienna. Mianowicie w piśmie z dnia 24 stycznia 2020 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0112-KDIL2-2.4011.90.2019.1.WS podkreślił, że preferencyjne opodatkowanie 5% nie może być zastosowane przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy w trakcie roku. Zgodnie z ustawą: podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę). Dalej kwestię tę przedstawiono od strony praktycznej w następujący sposób. Wskazano, że oznacza to, że IP Box, podobnie jak ulga B+R, jest preferencją podatkową, z której można skorzystać po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu rocznym. Podatnicy nie mają zatem możliwości skorzystania z tej preferencji w trakcie roku podatkowego, przez pomniejszanie zaliczek na podatek dochodowy. Podatnik osiągający dochody z kwalifikowanego IP w ciągu roku podatkowego (na przykład 2020 r.) jest zobowiązany do zapłaty zaliczek na podatek dochodowy od takich dochodów na zasadach ogólnych – według stawek określonych w skali podatkowej lub stawki podatku liniowego. W kolejnym roku podatkowym (na przykład 2021 r.) podczas składania zeznania podatkowego za rok poprzedni, podatnik wskazuje 5% stawkę podatkową wobec dochodu z kwalifikowanych IP, a nadpłacony podatek podlega z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Podatnikowi, który nie ma takich obciążeń, nadpłata jest zwracana, chyba że złoży wniosek o zarachowanie całej lub części należnej mu sumy na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Praktyczne rozwiązanie w zakresie zaliczek w IP BOX

Jak z powyższego wynika, na dzień dzisiejszy sytuacja jest mocno niejasna. Z jednej strony można więc powiedzieć, że z prawnego punktu widzenia nic nie stoi na przeszkodzie, aby software house odprowadzał podatek w pełnej wysokości, a finalnie wystąpił o jego zwrot. Z drugiej strony, jeśli podatnik chciałby jednak odprowadzać podatek w niższej wysokości to w jego interesie leżałoby wystąpienie o interpretacje podatkową i odprowadzanie zaliczki w niższej wysokości tylko pod warunkiem uzyskania pozytywnej odpowiedzi organu. Decyzja jak zawsze zależy od samego podatnika, bo w obecnej sytuacji trudno liczyć tu na kierowanie się interpretacjami indywidualnymi i jedynym rozwiązaniem – prócz tych wskazanych powyżej – byłoby wydanie interpretacji ogólnej, która tę kwestie by przesądziła.