Wideogram, fonogram, a podkast - jaka jest między nimi różnica?

Zacznijmy od tego czym podcast niewątpliwie jest. Nie mówi się o tym zbyt wiele, ale w zależności od tego czy Twoje podcasty mają tylko wersję audio, czy także wersję wideo mogą być one odpowiednio fonogramem lub wideogramem. Co to właściwie oznacza? Otóż fonogramem jest pierwsze utrwalenie warstwy dźwiękowej wykonania utworu albo innych zjawisk akustycznych. 

Wideogramem natomiast jest pierwsze utrwalenie sekwencji ruchomych obrazów, z dźwiękiem lub bez, niezależnie od tego, czy stanowi ono utwór audiowizualny. Mówiąc więc najprościej pierwsze utrwalenie Twojego podcastu będzie fonogramem jeśli nagrywasz wyłącznie w formie audio, a wideogramem jeśli nagrywasz w formie wideo. Nie ma chyba wątpliwości co do tego, że podcasty zawsze w co najmniej jednej z tych dwóch form muszą funkcjonować, więc każde pierwsze utrwalenie podcastu będzie fonogramem lub wideogramem.

Powstaje jednak pytanie co z tego realnie wynika? Otóż, zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych bez uszczerbku dla praw twórców lub artystów wykonawców, producentowi fonogramu lub wideogramu przysługuje wyłączne prawo do rozporządzania i korzystania z fonogramu lub wideogramu w zakresie:

  1. zwielokrotniania określoną techniką;
  2. wprowadzenia do obrotu;
  3. najmu oraz użyczania egzemplarzy;
  4. publicznego udostępniania fonogramu lub wideogramu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Nie wchodząc tu niepotrzebnie w przesadnie prawne dywagacje wynika z tego przede wszystkim to, że jeśli to Ty jako podcaster stworzyłeś fonogram albo wideogram to wyłącznie od Twojej decyzji zależy jego upublicznienie oraz zasady, na których to nastąpi.

Czy podkasterowi przysługuje prawo do wynagrodzenia ? 

Co także istotne, w przypadku nadawania, reemitowania lub odtwarzania wprowadzonego do obrotu fonogramu lub wideogramu, producentowi przysługuje prawo do stosownego wynagrodzenia. Rzecz jasna, jeśli jednak udostępniasz swój podcast jako darmowy takie wynagrodzenie nie będzie Ci przysługiwać, jednak musisz wiedzieć, a z pewnością już dawno to wiesz, podcasty wcale nie muszą być darmowe!

Podcast, a prawa autorskie i pokrewne

Co jeszcze zyskujemy? Otóż, ustawa wprowadza ochronę fonogramów i wideogramów na podobnych zasadach jak ochrona, którą uzyskuje utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Jak wynika z ustawy prawo do fonogramu i wideogramu wygasają:

  1. z upływem pięćdziesięciu lat następujących po roku, w którym fonogram lub wideogram został sporządzony,
  2. jeżeli fonogram został opublikowany, prawo to wygasa z upływem siedemdziesięciu lat następujących po roku, w którym fonogram został opublikowany,
  3. jeżeli fonogram nie został opublikowany i jeżeli w tym okresie został rozpowszechniony w inny sposób, prawo to wygasa z upływem siedemdziesięciu lat następujących po roku, w którym fonogram został rozpowszechniony,
  4. jeżeli wideogram został opublikowany lub rozpowszechniony, prawo to wygasa z upływem pięćdziesięciu lat następujących po roku, w którym miało miejsce pierwsze z tych zdarzeń.

Brzmi skomplikowanie? Wystarczy jednak żebyś zapamiętał, że w przypadku fonogramu prawa do niego wygasają z upływem 50 albo 70 lat, a w przypadku wideogramu z upływem 50 lat. Całą resztę szczegółów będziesz mógł tu zawsze sprawdzić, a w miarę konieczności zawsze możesz poprosić o poradę dotyczącą konkretnego przypadku.