PDB #216 – Zmiany w prawie 2026

Co przyniesie 2026 rok? Rollercoaster legislacyjny

W 2026 roku czeka nas całkiem spory legislacyjny rollercoaster. W zasadzie część tych procesów zaczęła się już w 2025 roku, jednak wiele zmian wejdzie w życie lub zacznie realnie oddziaływać dopiero teraz. Wśród najważniejszych tematów znajdują się:

• obowiązkowy KSeF,
• powszechne e-doręczenia,
• dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń,
• nowe zasady zatrudnienia na platformach cyfrowych,
• ustawa stażowa,
• kolejne etapy wdrożenia AI Act.

Oczywiście to nie wszystkie zmiany — tych w 2026 roku będzie zapewne kilka tysięcy. Poniżej omawiam jednak te, które na przełomie 2025/2026 były najbardziej istotne dla przedsiębiorców.

---

KSeF – Krajowy System e-Faktur

Temat, który wraca jak bumerang od kilku lat. Najważniejsze daty:

• 1 lutego 2026 r. – obowiązek korzystania z KSeF dla firm, których sprzedaż w 2024 r. przekroczyła 200 mln zł.
• 1 kwietnia 2026 r. – obowiązek dla pozostałych przedsiębiorców.
• Mikrofirmy z obrotem poniżej 10 tys. zł brutto mają czas do końca 2026 r. (ale to promil rynku).

Co to oznacza?
Konieczność dostosowania systemów księgowych, przeszkolenia zespołu, wdrożenia procedur awaryjnych i przygotowania firmy na sankcje. Od 2027 roku kara za wystawienie faktury poza KSeF może wynosić nawet 100% VAT z faktury, a przy fakturach bez VAT — 18,7% wartości brutto.

Jeśli nie zacząłeś myśleć o wdrożeniu KSeF — to naprawdę ostatni dzwonek.

E-doręczenia

System e-doręczeń funkcjonuje już od pewnego czasu, ale od 1 października 2026 r. każdy przedsiębiorca wpisany do CEIDG musi mieć własną, odrębną skrzynkę w e-doręczeniach.

• Skrzynka prywatna nie wystarczy — przedsiębiorca potrzebuje oddzielnego adresu.
• Proces rejestracji trwa kilka dni, więc nie warto zwlekać.

Mam nadzieję, że do tego czasu poprawiona zostanie czytelność samego serwisu, bo dziś UX pozostawia nieco do życzenia.

Dyrektywa o przejrzystości wynagrodzeń

Na dziś wdrożona jest głównie część dotycząca konieczności publikowania widełek wynagrodzeń oraz neutralności płciowej. Pozostałe przepisy mają wejść w życie 7 czerwca 2026 r., w tym:

• prawo pracownika do uzyskania informacji o średnim wynagrodzeniu na takim samym lub analogicznym stanowisku,
• obowiązek raportowania luki płacowej w firmach zatrudniających powyżej 150 osób (dotyczącej różnic ze względu na płeć).

Problemem może być sytuacja, gdy na danym stanowisku pracuje 1–2 pracowników — podanie średniej może de facto ujawniać ich wynagrodzenia, co koliduje z ochroną prywatności. Państwa członkowskie mogą jednak wprowadzać regulacje dodatkowo zabezpieczające takie dane.

Dyrektywa platformowa – praca w cyfrowej gospodarce

Zmiana kluczowa dla osób pracujących poprzez aplikacje typu:

Bolt, Uber, Free Now, Glovo, Uber Eats i inne platformy dostawcze lub przewozowe.

Najważniejsze elementy:

• domniemanie stosunku pracy – zakłada się, że platforma kontroluje pracę, a więc zatrudnia pracownika; ciężar dowodu spoczywa na platformie,
• przejrzystość algorytmów – pracownik musi wiedzieć, jak działa system oceniający jego pracę,
• zakaz przetwarzania określonych danych (np. emocji, orientacji seksualnej, pochodzenia),
• pełna ochrona wynikająca z umowy o pracę: ZUS, zasady zwolnień, prawo do odszkodowań.

Można powiedzieć, że kończy się era: „Algorytm potwierdził, że jesteś zablokowany”. Przed platformami stoi ogromna przebudowa modeli biznesowych.

Ustawa stażowa – znaczące zmiany w liczeniu stażu pracy

Od 1 stycznia 2026 r. do stażu pracy będą wliczane m.in.:

• umowy zlecenia i agencyjne,
• okresy współpracy inne niż umowa o pracę,
• praca za granicą poza stosunkiem pracy,
• opieka nad dziećmi w czasie zawieszenia działalności.

Uwaga: nic nie stanie się automatycznie.
Pracownik musi:

1. dostarczyć zaświadczenie ZUS,
2. złożyć wniosek przez PUE ZUS,
3. zrobić to w ciągu 24 miesięcy.

Pracodawcy powinni przygotować procedury, bo mogą pojawić się liczne wnioski o ponowne przeliczenie stażu.

AI Act – kolejne etapy wdrożenia od 2 sierpnia 2026 r.

Najważniejsze obowiązki:

• konieczność oznakowania deepfake’ów,
• obowiązek informowania użytkowników, że mają kontakt z AI,
• zakaz systemów manipulujących odbiorcami lub stosujących techniki podprogowe,
• obowiązek oznaczeń treści generowanych.

Kary mogą sięgać nawet 6% rocznego obrotu firmy.

Mała autopromocja: jeśli chcecie wdrożyć w firmie regulamin korzystania z AI, zapraszam do sklepu na prawodlabiznesu.eu — znajdziecie tam rzetelnie opracowany, przystępny cenowo regulamin dla MŚP.