Creative Commons · Prawo autorskie · IP

Czy możesz użyć
materiału na licencji CC?

Znalazłeś tekst, grafikę, zdjęcie lub nagranie oznaczone licencją Creative Commons i chcesz wiedzieć, czy możesz je wykorzystać zgodnie z planem? Odpowiedz na kilka pytań i sprawdź, które licencje CC to dopuszczają — a które blokują Twoje użycie.

Wynik wskaże, jakich oznaczeń szukać i czego się wystrzegać. Jeśli sprawa jest bardziej złożona — możesz umówić konsultację z kancelarią.

Sprawdź swój przypadek → Jak działają licencje CC?
Creative Commons — podstawy

Cztery elementy, które decydują o tym, co wolno

Każda licencja CC to kombinacja czterech modułów. Kreator sprawdza, czy Twój planowany sposób użycia jest zgodny z daną licencją — i wylistuje, które licencje możesz przyjąć, a których unikać.

BY

BY — Uznanie autorstwa

Obecny w każdej licencji CC. Musisz wskazać autora, źródło i licencję. Wyjątek: CC0 — tu autorstwo nie jest wymagane (choć to dobra praktyka).

NC

NC — Tylko niekomercyjnie

Zakazuje komercyjnego użycia bez odrębnej zgody. Dotyczy rodzaju użycia, nie statusu organizacji. Non-profit też może naruszyć NC, a firma może legalnie korzystać z NC-materiału do celów niekomercyjnych.

SA

SA — Na tych samych warunkach

Jeśli publikujesz przeróbkę, musisz użyć tej samej lub kompatybilnej licencji. Nie możesz „zamknąć" opracowania na bardziej restrykcyjnych warunkach. Tak działa Wikipedia.

ND

ND — Bez utworów zależnych

Zakazuje publicznego udostępniania przeróbek, adaptacji, tłumaczeń i skrótów. Możesz tworzyć przeróbki na własny użytek — ale nie możesz ich publicznie dystrybuować.

Narzędzie

Kreator doboru licencji CC

Powiedz, co planujesz zrobić z materiałem — kreator wskaże, które licencje CC na to pozwalają, a które blokują Twoje zamierzenia.

Pytanie 1 z 5
Czy chcesz używać materiału w celach komercyjnych?

Komercyjne oznacza: reklama, kampania marketingowa, strona sklepu, płatny kurs, artykuł sponsorowany, materiały sprzedażowe, produkt lub usługa nastawiona na zysk.

💡 Ważne: Warunek NC ocenia się przez pryzmat konkretnego zastosowania, nie statusu podmiotu. Firma może korzystać z materiału NC do wewnętrznych, niekomercyjnych celów. Organizacja non-profit może naruszyć NC, jeśli jej użycie ma charakter zarobkowy.
Czy będziesz modyfikować materiał — tłumaczyć, skracać, przerabiać, remiksować lub łączyć z innymi treściami?

Modyfikacja to każda zmiana oryginału: tłumaczenie na inny język, skrócenie artykułu, dodanie napisów do wideo, wycięcie fragmentu grafiki, połączenie z innym materiałem, remix muzyczny, opracowanie na potrzeby infografiki.

💡 Warunek ND blokuje wyłącznie publiczne udostępnianie zmodyfikowanych wersji. Możesz tworzyć przeróbki na własny użytek — ND zakazuje jedynie ich publicznej dystrybucji. Jeśli nie planujesz jej — ND Cię nie dotyczy.
Czy będziesz publicznie udostępniać swoje opracowanie lub przeróbkę?

Publiczne udostępnianie oznacza: opublikowanie na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, wysyłkę do klientów lub szerokiego grona odbiorców, dystrybucję w ramach kampanii, włączenie do produktu lub usługi dostępnej dla innych.

💡 Warunek ND zakazuje wyłącznie publicznej dystrybucji przeróbek. Jeśli przeróbka pozostanie tylko na wewnętrzny użytek — ND Cię nie dotyczy, nawet jeśli zmienisz materiał. Warunek SA (copyleft) jest istotny dopiero wtedy, gdy przeróbkę udostępniasz publicznie.
Na jakiej licencji chcesz udostępnić swoje opracowanie lub przeróbkę?

Jeśli materiał bazowy ma licencję z warunkiem SA (copyleft), Twoje opracowanie musi być udostępnione na tej samej lub kompatybilnej licencji. Nie możesz zastrzec go jako ©, wydać na bardziej restrykcyjnych warunkach ani wybrać dowolnej innej licencji.

💡 Warunek SA dotyczy licencji CC BY-SA i CC BY-NC-SA. Jeśli bazujesz na takim materiale i chcesz swobody w wyborze licencji dla opracowania — te dwie licencje nie będą dla Ciebie odpowiednie. CC BY i CC BY-NC nie mają warunku SA — dajesz mu dowolną licencję.
Czy potrzebujesz, żeby licencja zawierała warunki, których standardowe CC nie oferuje?

Licencje CC opierają się wyłącznie na czterech modułach (BY, NC, SA, ND). Nie przewidują: ograniczeń terytorialnych (np. tylko Polska), ograniczeń czasowych (np. licencja na 5 lat), ograniczeń podmiotowych (np. tylko dla szkół), ograniczeń do konkretnych platform ani innych niestandardowych klauzul.

💡 Standardowe licencje CC są globalne, nieograniczone czasowo i podmiotowo. Jeśli potrzebujesz któregokolwiek z powyższych ograniczeń — żadna licencja CC nie spełni Twoich wymagań. Konieczna będzie indywidualna umowa licencyjna.
✉ Chcę skonsultować dobór licencji od 650 zł netto — Kantorowski x Głąb
Najczęstsze pytania

FAQ — licencje CC

Tak — we wszystkich sześciu licencjach CC. Wyjątkiem jest wyłącznie CC0, gdzie autor zrzeka się wszelkich praw, w tym roszczenia o atrybucję (choć nadal jest to dobra praktyka). Dla licencji CC forma atrybucji powinna być „rozsądna" i uwzględniać informacje przekazane przez licencjodawcę: imię autora, źródło i wskazanie licencji.
Tak. CC BY-SA nie ma warunku NC, więc użycie komercyjne jest dozwolone. Warunek SA dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy tworzysz i publicznie udostępniasz opracowanie — musisz wtedy użyć tej samej lub kompatybilnej licencji. Jeśli tylko reprodukujesz oryginał bez modyfikacji lub tworzysz przeróbkę wyłącznie do użytku wewnętrznego, warunek SA w ogóle nie jest aktywowany.
Tak — jeśli konkretne użycie jest niekomercyjne. Warunek NC ocenia się przez pryzmat zastosowania, nie statusu podmiotu. Firma może korzystać z materiału NC np. do wewnętrznych szkoleń, dokumentacji niekomercyjnej lub działań charytatywnych. Nie może jednak wykorzystać go w reklamie, kampanii sprzedażowej ani w płatnym produkcie.
ND zakazuje wyłącznie publicznego udostępniania przeróbek, adaptacji, tłumaczeń i skrótów. Możesz tworzyć zmodyfikowane wersje na własny użytek — licencja CC BY-ND tego nie zabrania. Zakaz aktywuje się dopiero w momencie, gdy chcesz opublikować, dystrybuować lub udostępnić zmienioną wersję szerokiemu gronu odbiorców.
Naruszenie warunków licencji CC powoduje jej automatyczne wygaśnięcie wobec naruszającego — bez konieczności wypowiedzenia ze strony autora. Naruszający traci wszelkie uprawnienia wynikające z licencji i odpowiada za bezprawne korzystanie z cudzego utworu na zasadach ogólnych prawa autorskiego, włącznie z roszczeniami odszkodowawczymi i bezprawiem podwójnego wynagrodzenia.
Nie w pełni. Licencja CC daje uprawnienia wyłącznie w zakresie praw autorskich, którymi dysponuje licencjodawca. Mogą istnieć inne prawa osób trzecich — np. do wizerunku osób na zdjęciach, do znaków towarowych, do elementów muzycznych zarządzanych przez organizacje zbiorowego zarządzania (ZAiKS, ZASP) czy praw pokrewnych. CC nie rozstrzyga tych kwestii. Jeśli materiał zawiera takie elementy — konsultacja z prawnikiem jest wskazana.