Kwestie wykorzystywania zdjęć i muzyki, a prawa autorskie

Prawa autorskie w fotografii i muzyce

Kwestia fotografii może wyglądać różnie w zależności od tego, czy sami je tworzymy, czy też chcemy wykorzystywać materiały cudze. W pierwszym przypadku prawa autorskie będą należeć do nas, w drugim powinniśmy pamiętać o kilku szczegółach!

Do wykorzystywania zdjęć, które nie zostały zrobione przez nas, musimy uzyskać podstawę prawną. Z pewnością nie możemy używać fotografii pobranych z innych stron internetowych, chyba że witryny te udzielają licencji na ich wykorzystywanie. Jeśli uzyskamy plik z darmowego banku zdjęć, ważne jest, żebyśmy prześledzili warunki umowy licencyjnej, którą proponuje nam dany serwis. Jeśli bezprawnie użyjemy materiału, do którego innym przysługują prawa autorskie, może on wystąpić w stosunku do nas nie tylko z żądaniem usunięcia, ale także z dalej idącymi roszczeniami o odszkodowanie. To oczywiście nie wszystko, bo taka sytuacja doprowadzi też do tego, że nienależycie wykonamy umowę, która łączy nas z klientem, ponieważ dostarczymy mu produkt czy usługę z wadą prawną.

Przeniesienie praw autorskich, a licencja na wykorzystanie zdjęć 

Warto podkreślić, że w przypadku zdjęć częściej będzie mowa nie o przeniesieniu majątkowych praw autorskich na nas, ale o uzyskaniu licencji na ich wykorzystywanie. Jeśli używamy zdjęć stockowych, to będzie to co do zasady licencja niewyłączna, co oznacza, że z tych fotografii będą mogli korzystać też inni. Trzeba wiedzieć, że taka umowa licencyjna nie musi być zawierana na piśmie, wystarczy, że stanowi ona część regulaminu serwisu internetowego. Jeśli natomiast zamierzamy na naszego klienta przenieść autorskie prawa majątkowe do zdjęć, to nie zapominajmy o tym, że kupowanie ich od fotografa połączone z nabyciem autorskich praw majątkowych wiąże się z wszystkimi kwestiami, o których już była mowa powyżej dotyczącymi w szczególności określeniem pól eksploatacji i wynagrodzenia za przeniesienie majątkowych praw autorskich na danym polu.

Wykorzystywanie muzyki, a prawa autorskie

Jeśli natomiast chodzi o muzykę, to przede wszystkim trzeba wiedzieć, że ona także stanowi utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych i zarówno osobiste, jak i majątkowe prawa autorskie należą i w tym przypadku do jej twórcy lub współtwórców. Warto zdawać sobie sprawę, że część wykonawców zrzeszona jest w organizacjach zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Korzystanie z utworów tych twórców wiąże się z koniecznością uiszczenia opłat licencyjnych, których wysokość zależy od liczby odtworzeń wyemitowanego materiału. Kwestie dotyczące tej tematyki niedawno znalazły się w odrębnej ustawie z dnia 15 czerwca 2018 r. o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi (wcześniej były opisane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Alternatywą jest skorzystanie z tak zwanej „muzyki bez ZAiKS” czy też „wolnej muzyki”, czyli z utworów wykonawców, którzy nie zrzeszają się w organizacjach zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. Trzeba jednak wiedzieć, że kwestia dotycząca odpłatności lub nieodpłatności wykorzystania takiej muzyki wynika zawsze z umowy licencyjnej, która jest już indywidualnie przypisana do danego utworu czy też wykonawcy i wynika z regulaminu serwisu, w którym nabędziemy licencję. Należy też pamiętać, że jeśli wykupimy licencję, która daje nam określone możliwości, jeśli chodzi o wykorzystanie danego utworu, to nie możemy następnie tej muzyki udostępniać w inny sposób, ponieważ będzie to zawsze naruszenie praw autorskich jej twórcy.